Rol Çatışması
Nedir ?
Hepimizin işte, ailede ve sosyal hayatta farklı rolleri var. Evde
ebeveyn, işte çalışan ve arkadaşlarımızın yanında dost oluyoruz. Rol çatışması kişinin
beklenen durumla rolümüzün örtüşmemesidir.
Aile İçindeki
Roller
Rollerimiz
hayatımızdaki dengeyi sağlar, vaktimizin büyük bir çoğunluğunu geçirdiğimiz
ailemizle aramızdaki roller çok önemlidir. Anne ve babanın rolleri
birbirilerine eş, çocuklarına ebeveyn olmaktır. Evlat rolü anne ve babaya
kurulan bağ ile ilgilidir. Kardeşlik rolü ise kardeşler arasındaki bağları
gösterir. Bu rollerin hepsi birbiriyle ilişkilidir ve herkes kendisine verilen
rolü üstlenmelidir yoksa rol çatışması yaşanabilir.
Anne;
Anne şefkatli olmalıdır, fakat öncelikle bir insan bir kadın olduğunu
unutmamalıdır.Çocuğuna koşulsuz sevgiyi hissettirmelidir. Anne sadece biyolojik
olarak olunmaz, hayata hazırlar. Annenin çevresiyle güvenli bağ kurması çocuğu
güvenli hissettirir. Biyolojik anne olmak anne olmak anlamına gelmez.
Baba; Baba sakin ve yapıcı
olmalıdır. Çocuğuna sevgisini göstermesi gerekir, babalarından sevgiyi hisseden
çocuklar iletişimde daha başarılı olur. Babanın sert olması çocukla arasındaki
ilişkiyi zedeleyebilir, çocuğun güveni kırılabilir. Baba eşine karşı
destekleyici olmalıdır özellikle hamileliğin her aşamasında bu desteği ve
sevgiyi hissettirmesi hem anne hem de bebek için çok önemlidir
Kardeş;
Ebeveynlerin kardeşler arasında herhangi bir kıyaslamama yapmaması çok
önemlidir. Kardeş küçük çocuğa çoğu konuda yardımcı olur. Kardeşinin ödevlerine
yardım etmek ister, onunla oyun oynamak ister. Sosyal etkileşimini, empati
yeteneğini geliştirmede büyük kardeşin çok büyük bir önemi vardır.
Çocuk; Anne ve babaya olan bağ
ile ilgilidir. Çocuk gelişim aşamasındayken ondan beklenen oyun oynaması ve her
şeyi merak edip sormasıdır. Bu dönemde ebeveyn sabırlı olup çocuğun sorularına
cevap vermelidir. Çocuk ailenin aynasıdır, aile içinde kişiler birbirine nasıl
davranıyorsa veya alışkanlıkları neyse çocuk bunu benimseyip yansıtabilir.
Aile İçi Rol
Çatışması Örnekleri
Aile
içindeki rol çatışması bir sürü farklı şekilde olabilir, örneğin iş yerinde
müdür olan bir anne çocukarına müdür rolüyle yaklaşabilir. Çocuklarına aşırı
otoriter ve kuralcı yaklaştığında çocuj rolü de sarsılabilir. Veya ebeveynleri
sürekli çalışan ve kardeşine bakması gereken bir çocuk ebeveyn rolünü üstlenip çocuk
rolünden çıkabilir.
Rol Çatışmasının
Sonuçları
Rol çatışması yaşayan bir kişi kendinden beklenen
görevleri yerine getiremeyebilir. Hangi durumda nasıl bir rol içerisinde
olduğunu bilemez. Bunun sonucunda aile içinde huzursuzluk, iş yerinde
verimsizlik yaşayabilir. Anne ve evlat rolünde olan bir çocuk rol fazlalığı
yaşayabilir, üstünde sürekli fazla bir beklenti olup yapması gerekenleri
zamanında yapamayabilir. Eğer baba baba rolünü üstlenmiyorsa anne bu rolü
oğluna yükleyip gelinini kıskanabilir, anne anne rolünü üstlenmiyorsa çocuklar
bu rolü üstlenip toparlayıcı olmaya çalışabilir. Bu tarz durumlar kişilik
çatışmalarına rol açabilir.