Sağlık kaygısı bozukluğu, bireyin bedensel duyumları veya belirtileri ciddi bir hastalığın kanıtı olarak yorumlama ve bu konuda aşırı endişe duyma eğilimi ile tanımlanır. DSM-5'te "hastalık kaygısı bozukluğu" ve "bedensel belirti bozukluğu" olarak iki ayrı tanı kategorisinde ele alınmaktadır. Kişi, normal bedensel süreçleri (kalp atışını hissetme, hafif baş ağrısı gibi) tehlikeli hastalıkların belirtisi olarak algılar. Bu durum tekrarlayan doktor ziyaretleri, sürekli internette hastalık araştırma (siberkondri) ve güvence arama davranışlarına yol açar.
Sağlık kaygısının bilişsel modelinde Salkovskis ve Warwick'in çalışmaları önemli bir yere sahiptir. Bu modele göre, tetikleyici bir olay (bedensel bir belirti veya hastalıkla ilgili bir haber) sağlıkla ilgili olumsuz otomatik düşünceleri aktive eder. "Bu baş ağrısı beyin tümörü olabilir" gibi felaketleştirici düşünceler kaygıyı artırır. Kaygı ise bedensel farkındalığı yükselterek daha fazla belirtinin algılanmasına neden olur. Güvence arama davranışı (doktor ziyareti, internet araştırması) kısa süreli rahatlama sağlar ancak döngüyü sürdürür.
Tedavide bilişsel davranışçı terapi en etkili yaklaşımdır. Tedavi sürecinde kişi, bedensel belirtilerin alternatif ve zararsız açıklamalarını değerlendirmeyi öğrenir. Güvence arama ve beden kontrolü davranışlarının kademeli olarak azaltılması tedavinin önemli bir bileşenidir. Dikkat eğitimi ve davranışsal deneylerin kullanılması da sağlık kaygısının tedavisinde etkili teknikler arasındadır. Maruz bırakma ve yanıt önleme (hastalıkla ilgili düşüncelere maruz kalırken güvence arama davranışını engellemek) da uygulanabilir.
Sağlık kaygısı yaşıyorsanız, endişelerinizin gerçek dışı olduğunu söylemek yeterli değildir; ancak bu endişelerin boyutunun gerçek risk düzeyiyle orantılı olmadığını fark etmek tedavinin ilk adımıdır. Internet'te hastalık araştırma davranışını sınırlandırmak ve güvenilir tek bir sağlık profesyoneli ile düzenli takip yapmak önemlidir. Bedeninize düşman olarak değil, yaşam ortağınız olarak yaklaşmayı öğrenmek, iyileşme sürecinde size rehberlik edecektir.